Czy za to, że dziecko odmawia kontaktu z jednym rodzicem, sąd może zagrozić drugiemu rodzicowi nakazaniem zapłaty konkretnej kwoty pieniężnej?
Często w praktyce spotykam się z takimi pytaniami. Obecnie odpowiedź nie jest już tak oczywista, jak jeszcze kilka lat temu.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r. (SK 3/20) wskazał, że nie można obciążać rodzica odpowiedzialnością, za samodzielną decyzję dziecka o odmowie kontaktu, o ile rodzic tej postawy dziecka sam nie wywołał.
Trzy lata później, tj. w uchwale z dnia 3 października 2025 r. (III CZP 20/25), Sąd Najwyższy wskazał, że rzeczywistość bywa znacznie bardziej złożona. Niechęć dziecka do kontaktów z rodzicem może mieć różne przyczyny i nie zawsze jest wynikiem działania wyłącznie jednej osoby. Jeżeli brak kontaktów jest skutkiem zachowania obojga rodziców, nie wyklucza to możliwości zagrożenia nakazaniem zapłaty rodzicowi sprawującemu pieczę.
Oznacza to, że w postępowaniach o zagrożenie nakazaniem zapłaty za niewykonywanie kontaktów z dzieckiem, kluczowe jest ustalenie nie tylko tego, że do kontaktu nie doszło, ale przede wszystkim – dlaczego do niego nie doszło oraz jaki wpływ na tą sytuację mieli rodzice.